Kalkulator straty: ile zysku, by wyjść na zero

Kupiłeś ETF za 20 000 zł, a dziś jest wart 15 000 zł. To spadek o 25%, więc wystarczy 25% wzrostu? Nie. 25% z 15 000 zł to 3 750 zł, czyli wrócisz do 18 750 zł. Żeby odzyskać całe 20 000 zł, inwestycja musi urosnąć o 33,33%. Kalkulator powyżej liczy to dla dowolnych dwóch wartości, a jeśli podasz zakładaną roczną stopę zwrotu, pokaże też, ile lat zajmie odrabianie straty.

Jak korzystać z kalkulatora

Wpisz trzy liczby:

• Wartość przed spadkiem — najczęściej kwotę zakupu albo najwyższą wartość portfela czy pozycji. Od tego wyboru zależy pytanie: „kiedy wyjdę na swoje?” albo „kiedy wrócę do szczytu?”.
• Wartość obecną — dzisiejszą wycenę. Możesz też wpisać poziomy indeksu albo kursy akcji, bo liczy się tylko ich stosunek.
• Zakładaną stopę zwrotu rocznie — stałe tempo, które służy wyłącznie do policzenia liczby lat. Nie zmienia potrzebnego zysku.

Kalkulator pokazuje zysk potrzebny do wyjścia na zero, wielkość spadku, brakującą kwotę i liczbę lat odrabiania przy wpisanym tempie. Dla danych domyślnych (20 000 zł → 15 000 zł, 7% rocznie) wynik to +33,33%, spadek −25,00%, brakuje 5 000 zł, a odrobienie zajmie 4,3 roku.

Wzór na odrobienie straty

Potrzebny zysk = wartość przed spadkiem ÷ wartość obecna − 1

Jeśli stratę zapiszesz jako ułamek S wartości początkowej, wzór ma postać S ÷ (1 − S). Wzrost liczy się od mniejszej kwoty niż spadek, dlatego zawsze musi być procentowo większy. Dla spadku o 25%: 0,25 ÷ 0,75 = 0,3333, czyli +33,33%.

Liczba lat = ln(wartość przed ÷ wartość obecna) ÷ ln(1 + stopa zwrotu)

To rozwiązanie równania wartość obecna × (1 + r)ⁿ = wartość przed względem n. Dla danych domyślnych: ln(20 000 ÷ 15 000) = 0,2877, ln(1,07) = 0,0677, więc n = 4,3 roku. Wzór zakłada ten sam wynik co roku, brak wpłat i wypłat, brak podatku i prowizji.

−10%+11,11%

−20%+25,00%

−30%+42,86%

−50%+100,00%

−66% (WIG20 2007–09)+195,24%

−70%+233,33%

−90%+900,00%

Przy małych spadkach różnica jest niewielka (−5% wymaga +5,26%), ale od około −30% potrzebny zysk rośnie bardzo szybko. Tak wygląda czas odrabiania przy dwóch przykładowych stałych stopach zwrotu — każdy wiersz to wynik kalkulatora dla tych danych:

Spadek	Potrzebny zysk	Lata przy 7% rocznie	Lata przy 10% rocznie
−10%	+11,11%	1,6	1,1
−20%	+25,00%	3,3	2,3
−30%	+42,86%	5,3	3,7
−50%	+100,00%	10,2	7,3
−70%	+233,33%	17,8	12,6
−90%	+900,00%	34,0	24,2

Stopy 7% i 10% to ilustracja stałego tempa, a nie prognoza dla jakiejkolwiek inwestycji.

Przykład 1: WIG20 i prawie 19 lat czekania

Jedno ważne zastrzeżenie: według karty indeksu na GPW Benchmark WIG20 jest indeksem cenowym — nie uwzględnia dochodów z dywidend. Inwestor, który przez te lata dostawał i reinwestował dywidendy, wyszedł na zero wcześniej, niż pokazuje wykres WIG20.

Przykład 2: akcja z USA i kurs dolara

Więcej o tym, jak kurs USD/PLN zmienia wynik inwestycji w akcje z USA, piszemy w artykule kurs dolara a wynik S&P 500 w złotych. Dla porównania S&P 500: według danych FRED indeks zamknął się na rekordzie 4796,56 pkt 3 stycznia 2022 r., a 12 października 2022 r. na 3577,03 pkt. To −25,43% i potrzebne +34,09%. Nowy rekord przyszedł 19 stycznia 2024 r.

Najczęstsze błędy

• Zła wartość początkowa. Akcja kupiona po 50 zł, która doszła do 80 zł i spadła do 60 zł, jest 20% na plusie względem ceny zakupu, ale do szczytu brakuje jej +33,33%. Obie liczby są prawdziwe, odpowiadają na inne pytania.
• Dokupowanie traktowane jak odrabianie. Dokupienie akcji po spadku obniża średnią cenę zakupu, więc kurs, przy którym cała pozycja wyjdzie na zero, jest niższy. Ale pieniądze zainwestowane na początku nadal potrzebują tego samego procentowego wzrostu. Saldo konta, które wróciło do dawnej kwoty dzięki wpłatom, nie odrobiło straty — wynik mierzy się metodą TWR.
• Pomijanie podatku i inflacji. Kalkulator liczy nominalnie, przed podatkiem. Zrealizowaną stratę ze sprzedaży akcji można w Polsce rozliczyć w zeznaniu PIT-38 w kolejnych latach — zasady opisujemy w poradniku strata na giełdzie w PIT-38. Nominalne „wyjście na zero” po kilku latach inflacji to wciąż realna strata siły nabywczej.

W skrócie

• Potrzebny zysk = wartość przed ÷ wartość obecna − 1; spadek o S wymaga wzrostu S ÷ (1 − S).
• −25% wymaga +33,33%, −50% wymaga +100%, a −66% (WIG20 w latach 2007–2009) prawie +200%.
• Czas odrabiania przy stałej stopie r: ln(przed ÷ obecna) ÷ ln(1 + r) — to założenie, rynki nie rosną równo.
• Dla akcji z USA licz w złotych: spadek kursu akcji i dolara się mnożą.

Od jednej pozycji do całego portfela

Kalkulator obsługuje jedną parę wartości. W prawdziwym portfelu masz wiele pozycji kupionych w różnym czasie i po różnych kursach walut. Po imporcie historii z brokera GetHossa pokazuje zrealizowane i niezrealizowane zyski każdej pozycji względem faktycznego kosztu w złotych, a porównanie portfela z S&P 500 pokazuje, jak głęboki był Twój spadek na tle indeksu w tych samych datach. Żeby zamienić odrobienie straty na średnioroczny wynik, użyj kalkulatora CAGR.

Kalkulator wykonuje tylko obliczenia na wpisanych liczbach. Nie przewiduje, kiedy ani czy dana inwestycja odrobi stratę, i nie jest rekomendacją inwestycyjną.