Kurs dolara a wynik S&P 500 w złotych (2004–2025)

W 2025 roku S&P 500 z reinwestowanymi dywidendami zarobił w dolarach 17,7%, ale inwestor liczący w złotych zobaczył tylko +3,4%, bo średni kurs NBP dolara spadł z 4,1012 zł do 3,6016 zł (−12,2%). Różnica 14,3 punktu procentowego nie miała nic wspólnego z wyborem spółek — to sam kurs USD/PLN.

Policzyliśmy to samo dla każdego roku od 2004 do 2025, na końcoworocznych kursach NBP i rocznych stopach zwrotu S&P 500. Wynik jest dwojaki: w pojedynczych latach kurs potrafi przesunąć wynik o 15–22 pp w górę albo w dół, a w ciągu 22 lat jego wpływ niemal się zniósł (10,61% rocznie w USD wobec 10,42% w PLN). Poniżej pełne dane, wzór na rozbicie wyniku na „akcje” i „walutę”, dwa przykłady liczbowe, skutki podatkowe w PIT-38 oraz to, jak wypadły w tym czasie ETF-y z zabezpieczeniem walutowym. Dane według stanu na październik 2026 r.

S&P 500 w dolarach i w złotych: rok po roku

Tabela zestawia roczny zwrot S&P 500 w USD (z dywidendami), zmianę średniego kursu USD/PLN z tabeli A NBP z ostatniego dnia roboczego roku i wynikający z tego zwrot w złotych.

Rok	S&P 500 w USD	Zmiana kursu USD/PLN	S&P 500 w PLN	Różnica (pp)
2004	+10,7%	−20,1% (3,7405 → 2,9904)	−11,5%	−22,2
2005	+4,8%	+9,1%	+14,3%	+9,5
2006	+15,6%	−10,8%	+3,2%	−12,4
2007	+5,5%	−16,3% (→ 2,4350)	−11,8%	−17,2
2008	−36,6%	+21,6% (→ 2,9618)	−22,8%	+13,7
2009	+25,9%	−3,8%	+21,2%	−4,7
2010	+14,8%	+4,0%	+19,4%	+4,6
2011	+2,1%	+15,3%	+17,7%	+15,6
2012	+15,9%	−9,3%	+5,1%	−10,8
2013	+32,1%	−2,8%	+28,4%	−3,7
2014	+13,5%	+16,4%	+32,2%	+18,7
2015	+1,4%	+11,2%	+12,8%	+11,4
2016	+11,8%	+7,1%	+19,7%	+8,0
2017	+21,6%	−16,7%	+1,3%	−20,3
2018	−4,2%	+8,0%	+3,4%	+7,7
2019	+31,2%	+1,0%	+32,5%	+1,3
2020	+18,0%	−1,0%	+16,8%	−1,2
2021	+28,5%	+8,0%	+38,8%	+10,3
2022	−18,0%	+8,4% (→ 4,4018)	−11,1%	+6,9
2023	+26,1%	−10,6%	+12,7%	−13,4
2024	+24,9%	+4,2%	+30,2%	+5,3
2025	+17,7%	−12,2% (4,1012 → 3,6016)	+3,4%	−14,3

Źródło: S&P 500 z dywidendami — zestawienie A. Damodarana (NYU Stern); kursy — NBP, tabela A, ostatni dzień roboczy roku. Zwrot w PLN i różnica: obliczenia własne.

W trzech latach kurs zmienił nawet znak wyniku: w 2004 i 2007 r. S&P 500 rósł w dolarach, a w złotych przynosił stratę ponad 11%, a w 2018 r. odwrotnie — spadek o 4,2% w USD zamienił się w zysk 3,4% w PLN. Na wykresie poniżej widać, jak 100 jednostek waluty zainwestowane na koniec 2003 r. rosło w obu walutach.

W USDW PLN

	W USD	W PLN
2003	100	100
2004	111	89
2005	116	101
2006	134	104
2007	142	92
2008	90	71
2009	113	86
2010	130	103
2011	133	121
2012	154	127
2013	203	164
2014	231	216
2015	234	244
2016	261	292
2017	318	296
2018	304	306
2019	399	405
2020	471	473
2021	605	657
2022	496	584
2023	625	658
2024	781	856
2025	920	885

Linie rozjeżdżają się na całe lata: w 2007 r. inwestor dolarowy miał +42%, a złotowy −8%; w 2021 r. złotowy wyprzedzał dolarowego o 52 punkty. Na koniec 2025 r. obie linie znów są blisko siebie (920 wobec 885), bo dolar kosztował wtedy niemal tyle samo co na końcu 2003 r. (3,6016 zł wobec 3,7405 zł).

Liczby, które warto zapamiętać

To są nasze obliczenia na danych NBP i rocznych zwrotach S&P 500. Najważniejszy wniosek: w horyzoncie roku czy dwóch kurs dolara bywa równie ważny jak sam rynek akcji, a w horyzoncie dwóch dekad jego wpływ był niewielki — ale tylko dlatego, że kurs z końca 2025 r. przypadkiem znalazł się blisko kursu z końca 2003 r. W dekadzie od końca 2005 do końca 2015 r. obraz był zupełnie inny: 7,25% rocznie w USD i 9,19% w PLN, bo złoty w tym czasie mocno osłabł (dolar podrożał z 3,2613 do 3,9011 zł).

Jak policzyć wpływ kursu na wynik? Wzór

Dla inwestora z Polski kupującego akcje w USA zwrot w złotych to iloczyn dwóch czynników:

1 + zwrot w PLN = (1 + zwrot w USD) × (1 + zmiana kursu USD/PLN)

Po wymnożeniu wychodzą trzy składniki:

• efekt akcji — zwrot w USD,
• efekt walutowy — procentowa zmiana kursu USD/PLN,
• składnik krzyżowy — iloczyn obu (zwrot w USD × zmiana kursu); mały przy małych ruchach, ale przy dużych już zauważalny.

Zmianę kursu liczysz jako kurs na koniec ÷ kurs na początek − 1. Jeśli dolar podrożał z 3,60 do 3,90 zł, efekt walutowy wynosi 3,90 ÷ 3,60 − 1 = +8,33%.

Wniosek praktyczny: porównuj swój wynik w PLN z S&P 500 w PLN, a nie z liczbą, którą podają amerykańskie media. Jak to zrobić krok po kroku przy regularnych wpłatach, opisujemy w poradniku TWR a MWR: jak porównać portfel z S&P 500.

Kurs walut a podatek: PIT-38 liczy w złotych

Ruch kursu zmienia nie tylko wynik, ale i podatek. Broszura Ministerstwa Finansów do PIT-38 za 2025 r. przypomina, że zgodnie z art. 11a ustawy o PIT przychody i koszty w walutach obcych „przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, poniesienia kosztu”. Przychód ze sprzedaży przeliczasz kursem z dnia przed sprzedażą, koszt zakupu — kursem z dnia przed zakupem. Stawka podatku od dochodu z akcji wynosi 19%.

Skutek: urząd skarbowy opodatkowuje zysk w złotych, łącznie z zyskiem lub stratą na kursie. Możesz zarobić w dolarach i wykazać stratę w PIT-38 — albo odwrotnie.

ETF z zabezpieczeniem walutowym: co by dał w latach 2022–2025?

Na GPW notowany jest Beta ETF S&P 500 PLN-Hedged (ticker ETFBSPXPL), który zabezpiecza ekspozycję na kurs USD/PLN. Według danych Analizy.pl jego benchmarkiem jest S&P 500 Net Total Return, opłata za zarządzanie wynosi 0,40%, a aktywa — 127,7 mln zł (30 września 2026 r.). Poniżej jego roczne wyniki obok niezabezpieczonego S&P 500 w PLN z naszej tabeli.

Rok	ETF z zabezpieczeniem (PLN)	Benchmark funduszu	S&P 500 w PLN bez zabezpieczenia	Kto wygrał
2022	−19,05%	−18,72%	−11,1%	bez zabezpieczenia (+7,9 pp)
2023	+24,50%	+25,67%	+12,7%	z zabezpieczeniem (+11,8 pp)
2024	+23,10%	+24,68%	+30,2%	bez zabezpieczenia (+7,1 pp)
2025	+16,91%	+17,79%	+3,4%	z zabezpieczeniem (+13,5 pp)

Wyniki funduszu i benchmarku: Analizy.pl (dane funduszu). S&P 500 w PLN: obliczenia własne na danych Damodarana i NBP, bez kosztów.

Zabezpieczenie nie jest więc „lepsze” ani „gorsze” — zamienia ryzyko walutowe na wynik zbliżony do dolarowego, pomniejszony o koszty. Różnica między funduszem a benchmarkiem (tracking difference) wynosiła w tych latach od −0,32 do −1,58 pp rocznie. Mechanizm zabezpieczenia opiera się na transakcjach terminowych na walucie, których wynik zależy także od różnicy stóp procentowych w Polsce i USA.

Kryzysy: dolar jako poduszka

Rok 2008 dobrze pokazuje, dlaczego wielu inwestorów nie zabezpiecza dolara. S&P 500 stracił w USD 36,6%, ale dolar podrożał o 21,6% (z 2,4350 do 2,9618 zł), więc strata w złotych wyniosła 22,8%. Podobnie w 2022 r.: −18,0% w USD, ale −11,1% w PLN, bo dolar zdrożał o 8,4%. W obu przypadkach spadek akcji szedł w parze z ucieczką kapitału do dolara. Różnica jest większa, niż wygląda: po stracie 22,8% do wyjścia na zero trzeba +29,53%, a po 36,6% aż +57,73% — sprawdzisz to w kalkulatorze straty.

Nie jest to jednak reguła: w 2018 r. dolar też zdrożał (+8,0%) przy spadku S&P 500, ale w 2020 r., w roku pandemicznego krachu, kurs na koniec roku był niemal bez zmian (−1,0%). „Poduszka” działa często, ale nie zawsze, i nie da się jej zaplanować.

Najczęstsze błędy przy liczeniu wyniku w złotych

• Porównywanie wyniku w PLN z indeksem w USD. W 2025 r. taki błąd sprawiłby, że portfel idealnie odwzorowujący S&P 500 wyglądałby na 14 pp gorszy od rynku.
• Liczenie zmiany kursu od dnia otwarcia konta, a nie od dnia każdego zakupu. Przy regularnych wpłatach każda transza ma inny kurs zakupu; średnia ważona kwotami jest właściwym punktem odniesienia.
• Mylenie kursu NBP z kursem wymiany u brokera. Do PIT-38 — kurs NBP z dnia poprzedzającego; do oceny wyniku — kurs faktycznej wymiany. Spread walutowy to realny koszt, a nie część „zmiany kursu”.
• Ignorowanie gotówki w USD na rachunku. Dolary czekające na zakup też zyskują lub tracą na kursie i powinny być w wycenie portfela.
• Wyciąganie wniosków z jednego roku. Lata 2004–2007 sugerowały, że akcje USA „nie opłacają się” Polakom, lata 2014–2016 — że zawsze wygrywają. Rozkład z 22 lat pokazuje, że oba wnioski były przedwczesne.

Jak śledzić efekt walutowy w swoim portfelu

Ręcznie: dla każdej pozycji zapisz kurs wymiany z dnia zakupu, wyceniaj ją po bieżącym kursie i rozbijaj zmianę wartości wzorem z sekcji o wzorze. Kursy NBP są dostępne bezpłatnie na stronie banku i przez API NBP (np. tabela A dla dowolnego dnia). Przy kilkudziesięciu transakcjach to już sporo pracy.

GetHossa robi to automatycznie: po imporcie historii z XTB, Revolut czy Interactive Brokers aplikacja wycenia portfel w złotych i pokazuje, jaką część wyniku dał sam ruch dolara i euro wobec złotego, a porównanie z S&P 500 przelicza indeks na złote po kursach z dni Twoich wpłat. To pomiar, nie rekomendacja — nie mówimy, czy zabezpieczać walutę.

Najważniejsze

• Zwrot w PLN = (1 + zwrot w USD) × (1 + zmiana USD/PLN) − 1. W 2025 r.: 1,1772 × 0,8782 − 1 = +3,4%.
• W 17 z 22 lat (2004–2025) kurs przesunął roczny wynik S&P 500 w PLN o ponad 5 pp; średnio o 10,6 pp.
• W 22 lat różnica prawie znikła (10,61% vs 10,42% rocznie), ale w dekadzie 2006–2015 słabnący złoty dołożył prawie 2 pp rocznie.
• PIT-38 liczy zysk w złotych po kursach NBP z dnia przed transakcją — zysk w USD może dać stratę podatkową.
• ETF z zabezpieczeniem wygrał w 2023 i 2025 r., przegrał w 2022 i 2024 r. Nie ma uniwersalnie lepszej opcji.

Metodologia i źródła

• Zwroty S&P 500: roczne stopy zwrotu S&P 500 z dywidendami (total return) w USD za lata 2004–2025 z zestawienia „Historical Returns on Stocks, Bonds and Bills” A. Damodarana (NYU Stern, aktualizacja styczeń 2026). Dla porównania: indeks cenowy S&P 500 (bez dywidend) w FRED, dane S&P Dow Jones Indices.
• Kursy: średnie kursy USD z tabeli A NBP z ostatniego dnia roboczego każdego roku 2003–2025 (pobrane z API NBP), np. 3,7405 zł (31.12.2003), 4,1012 zł (31.12.2024), 3,6016 zł (31.12.2025), 3,8886 zł (22.10.2026).
• Obliczenia własne: zwrot w PLN = (1 + r_USD) × (kurs_koniec ÷ kurs_początek) − 1. Średnioroczne stopy zwrotu to średnie geometryczne za 22 lata (2004–2025): 9,195^(1/22) − 1 = 10,61% w USD i 8,854^(1/22) − 1 = 10,42% w PLN. „Średni wpływ kursu” to średnia z wartości bezwzględnych rocznej różnicy (pp) z tabeli.
• ETF z zabezpieczeniem: roczne wyniki Beta ETF S&P 500 PLN-Hedged i jego benchmarku według Analizy.pl (stan na październik 2026 r.).
• Ograniczenia: obliczenia pomijają spread walutowy, prowizje, opłaty funduszy i podatki; dywidendy reinwestowane bez podatku u źródła. Wyniki historyczne nie są prognozą — ani dla akcji, ani dla kursu. To nie jest rekomendacja inwestycyjna.