Lokaty a inflacja: realny zysk z lokat 2005–2026

W sierpniu 2026 r. nowe lokaty do roku dawały gospodarstwom domowym przeciętnie 2,94% w skali roku, a we wrześniu ceny były o 4,1% wyższe niż rok wcześniej. Po 19% podatku Belki z 2,94% zostaje 2,38% — mniej niż inflacja. Żeby przy takiej inflacji wyjść na zero, lokata musiałaby dawać 5,06% brutto.

To nie jest wyjątek. Sprawdziliśmy każdą roczną lokatę założoną po średnim oprocentowaniu w latach 2005–2025: po podatku inflację pobiło 120 z 249, czyli 48%. Większość tekstów o „lokatach a inflacji” w wynikach wyszukiwania kończy się na latach 2012–2022. Tu są pełne serie NBP i GUS do września 2026 r., nasze wyliczenia miesiąc po miesiącu i test na 10 000 zł trzymanych na lokatach od 2005 r. Dane według stanu na 26 października 2026 r.

Oprocentowanie lokat i inflacja rok po roku

Linia pokazuje średnie oprocentowanie nowych lokat do 1 roku dla gospodarstw domowych (średnia z 12 miesięcy, dane NBP publikowane przez EBC) i średnioroczną inflację CPI z GUS.

Lokata do 1 rokuInflacja CPI

	Lokata do 1 roku	Inflacja CPI
2005	4.3	2.1
2006	3.37	1
2007	3.7	2.5
2008	5.39	4.2
2009	4.6	3.5
2010	3.68	2.6
2011	4.12	4.3
2012	4.68	3.7
2013	2.88	0.9
2014	2.56	0
2015	1.88	-0.9
2016	1.61	-0.6
2017	1.47	2
2018	1.62	1.6
2019	1.45	2.3
2020	0.68	3.4
2021	0.3	5.1
2022	3.98	14.4
2023	5.35	11.4
2024	4.15	3.6
2025	3.79	3.6

Przez pierwsze dziewięć lat obie linie szły blisko siebie, a lokata zwykle była nieco wyżej. Od 2017 r. jest odwrotnie: w każdym roku od 2017 do 2025 średnia lokata po podatku przegrała z inflacją. Najmocniej w 2022 r., gdy banki podnosiły oprocentowanie wolniej, niż rosły ceny.

Rok	Lokata do 1 roku (brutto)	Po podatku 19%	Inflacja CPI	Wynik realny po podatku
2005	4,30%	3,48%	2,1%	+1,35%
2006	3,37%	2,73%	1,0%	+1,71%
2007	3,70%	3,00%	2,5%	+0,49%
2008	5,39%	4,37%	4,2%	+0,16%
2009	4,60%	3,73%	3,5%	+0,22%
2010	3,68%	2,98%	2,6%	+0,37%
2011	4,12%	3,33%	4,3%	−0,93%
2012	4,68%	3,79%	3,7%	+0,09%
2013	2,88%	2,33%	0,9%	+1,42%
2014	2,56%	2,08%	0,0%	+2,08%
2015	1,88%	1,52%	−0,9%	+2,45%
2016	1,61%	1,30%	−0,6%	+1,91%
2017	1,47%	1,19%	2,0%	−0,79%
2018	1,62%	1,32%	1,6%	−0,28%
2019	1,45%	1,18%	2,3%	−1,10%
2020	0,68%	0,55%	3,4%	−2,75%
2021	0,30%	0,25%	5,1%	−4,62%
2022	3,98%	3,22%	14,4%	−9,77%
2023	5,35%	4,33%	11,4%	−6,34%
2024	4,15%	3,36%	3,6%	−0,23%
2025	3,79%	3,07%	3,6%	−0,51%

Oprocentowanie: NBP (statystyka stóp procentowych MIR), seria „lokaty gospodarstw domowych z terminem do 1 roku, nowe umowy” w bazie EBC. Inflacja: GUS, wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, rok poprzedni = 100. Kolumny „po podatku” i „wynik realny” — nasze wyliczenia.

Bez podatku Belki średnia lokata pobiłaby średnią inflację w 14 latach z 21, z podatkiem — w 11. W latach 2005–2016 przegrała tylko w 2011 r.; od 2017 r. przegrała dziewięć razy z rzędu.

Lokata po lokacie: jak często wygrywała z inflacją

Średnia roczna jest wygodna, ale nikt nie zakłada lokaty „na średnią”. Dlatego policzyliśmy też każdą roczną lokatę osobno: założona w danym miesiącu po średnim oprocentowaniu NBP, zamknięta po 12 miesiącach, porównana z inflacją r/r z miesiąca zamknięcia. Pierwsza taka lokata to styczeń 2005 r., ostatnia, którą da się już rozliczyć — wrzesień 2025 r. (zamknięta we wrześniu 2026 r.).

2005–201261 z 96 (63,5%)

2013–201636 z 48 (75,0%)

2017–IX 202523 z 105 (21,9%)

Cały okres120 z 249 (48,2%)

Najdłuższa czarna seria: każda z 58 rocznych lokat założonych od marca 2018 r. do grudnia 2022 r. dała realną stratę po podatku. Najlepsza w całym okresie była lokata z czerwca 2012 r. (4,94% brutto, inflacja po roku 0,2%) — realnie +3,79%. Najgorsza — z października 2021 r.: 0,35% brutto, a po roku inflacja 17,9%. Przeciętny wynik realny wszystkich 249 lokat to −0,73% rocznie.

Ostatnio było lepiej, ale na krótko. Lokaty założone od lipca 2024 r. do lipca 2025 r. przyniosły po podatku od +0,08% do +1,17% realnie. Lokata z sierpnia 2025 r. (3,74%) dała już −0,36%, a z września 2025 r. (3,61%, inflacja we wrześniu 2026 r. 4,1%) — −1,13%.

Ile musi dać lokata, żeby pobić inflację

Bank pobiera 19% podatku od odsetek (art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT), więc do kieszeni trafia 81% oprocentowania. Żeby lokata tylko utrzymała siłę nabywczą, oprocentowanie brutto musi wynosić co najmniej inflacja ÷ 0,81.

Inflacja w czasie trwania lokaty	Minimalne oprocentowanie brutto	Średnia lokata z VIII 2026 (2,94%) daje realnie
2,0%	2,47%	+0,37%
2,5% (cel NBP)	3,09%	−0,12%
3,0%	3,70%	−0,60%
4,1% (IX 2026)	5,06%	−1,65%
5,0%	6,17%	−2,49%

Nasze wyliczenia: próg = inflacja / 0,81; wynik realny = (1 + 0,81 × 2,94%) / (1 + inflacja) − 1.

Dla porównania: stopa referencyjna NBP od 5 marca 2026 r. wynosi 3,75%. Średnia nowa lokata do roku jest więc o ok. 0,8 pp niżej, a średnie oprocentowanie środków na żądanie (rachunki bieżące i oszczędnościowe) wynosiło w sierpniu 2026 r. zaledwie 0,48%.

Trzy lokaty po 10 000 zł

10 000 zł na lokatach od 2005 r.

Ostatni test: 10 000 zł wpłacone w styczniu 2005 r. na roczną lokatę po średnim styczniowym oprocentowaniu, co roku w styczniu odnawiane razem z odsetkami po podatku, aż do stycznia 2026 r. Ceny w tym czasie (styczeń 2005 → styczeń 2026) wzrosły o 92,7%.

Start	Na koncie w I 2026 r.	Ceny wzrosły o	Siła nabywcza (zł z roku startu)	Bez podatku Belki
styczeń 2005 r.	17 124 zł	92,7%	8 885 zł (−11,2%)	10 055 zł (+0,6%)
styczeń 2015 r.	12 305 zł	56,8%	7 848 zł (−21,5%)	8 232 zł (−17,7%)

Nasze wyliczenia na danych NBP (oprocentowanie lokat do 1 roku zakładanych w styczniu) i GUS (inflacja r/r w styczniu kolejnego roku).

Przez 21 lat średnia lokata przed podatkiem utrzymała siłę nabywczą niemal dokładnie (+0,6%), a podatek Belki zamienił to w stratę 11,2%. Start w 2015 r. był gorszy, bo trafił na lata 2017–2023, gdy lokaty przegrywały z inflacją co roku.

Jeśli porównujesz lokatę z akcjami albo ETF-em, licz obie strony tak samo: realnie, po podatku i w złotych. Jak kurs dolara zmienia wynik akcji z USA, pokazujemy w analizie kurs dolara a wynik S&P 500 w złotych, a własne scenariusze policzysz w kalkulatorze procentu składanego. Inwestycje w akcje niosą ryzyko strat, którego lokata nie ma — to nie jest rekomendacja wyboru jednego z nich. W GetHossa możesz porównać wynik swojego portfela z S&P 500 w tym samym okresie.

Metodologia i źródła

• Oprocentowanie lokat: statystyka stóp procentowych NBP (MIR), seria „oprocentowanie depozytów gospodarstw domowych z terminem pierwotnym do 1 roku, nowe umowy, PLN” (średnio ważona, w skali roku), pobrana z bazy danych EBC, do której NBP przekazuje dane. Dane miesięczne od stycznia 2005 r. do sierpnia 2026 r. Środki na żądanie: seria „depozyty overnight gospodarstw domowych”.
• Inflacja: GUS — roczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych (rok poprzedni = 100) do tabeli rocznej oraz miesięczne wskaźniki (analogiczny miesiąc poprzedniego roku = 100) do wyliczeń lokata po lokacie; ostatni odczyt — wrzesień 2026 r.
• Podatek: 19% od odsetek (art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592). Upraszczamy: podatek liczymy od całości odsetek, bez zaokrągleń stosowanych przez banki.
• Wynik realny: (1 + 0,81 × oprocentowanie) / (1 + inflacja) − 1. Lokata po lokacie: oprocentowanie z miesiąca założenia, inflacja r/r z miesiąca zamknięcia (12 miesięcy później). Kontrola: dla lokat założonych w marcu 2019 r. i zamkniętych w marcu 2020 r. otrzymujemy −3,17% — tyle samo, ile podał wówczas Expander Advisors na danych NBP i GUS.
• Ograniczenia: średnia NBP obejmuje lokaty od kilku dni do roku i wszystkie banki; konkretna oferta mogła dać więcej lub mniej. Nie uwzględniamy obligacji skarbowych ani lokat w walutach.