Sprzedaż detaliczna we wrześniu: +3,3%, paliwa −9,8%

Sprzedaż detaliczna w cenach stałych była we wrześniu 2026 r. o 3,3% wyższa niż rok wcześniej — podał GUS 22 października. To mniej niż w sierpniu (3,8%), mniej, niż oczekiwali ekonomiści (konsensus 3,6–3,7%), i trzeci z rzędu miesiąc poniżej prognoz, jak policzył Bankier.pl. Za spowolnieniem stoi jednak przede wszystkim jedna kategoria: wolumen sprzedaży paliw spadł o 9,8% r/r, a ich wartość w cenach bieżących wzrosła o 17,9%. Z danych GUS wynika, że ceny paliw w tej grupie sklepów były o ok. 30,7% wyższe niż rok wcześniej, a sprzedaż bez paliw rosła w tempie ok. 5,5% r/r.

Co dokładnie podał GUS

Według informacji sygnalnej GUS z 22 października 2026 r. sprzedaż w cenach stałych spadła we wrześniu o 3,8% w porównaniu z sierpniem, a po wyeliminowaniu czynników sezonowych była o 1,7% niższa niż miesiąc wcześniej i o 2,9% wyższa niż przed rokiem. W cenach bieżących sprzedaż wzrosła o 6,7% r/r (konsensus według Bankier.pl: 6,9%). Od stycznia do września sprzedaż realnie wzrosła o 3,0%, wobec 3,9% w tym samym okresie 2025 r.

Rozbicie na grupy pokazuje, że wrzesień nie był słaby wszędzie. Poniższa tabela łączy dwie tablice GUS (ceny stałe i bieżące) i dodaje dwie kolumny, których GUS nie publikuje: implikowaną zmianę cen w danej grupie oraz przybliżony wkład grupy we wzrost całej sprzedaży.

Grupa (wrzesień 2026, r/r)	Ceny stałe	Ceny bieżące	Udział w sprzedaży*	Implikowana zmiana cen**	Wkład, pkt proc.***
Pojazdy samochodowe, motocykle, części	+13,1%	+5,8%	7,6%	−6,5%	+1,0
Paliwa stałe, ciekłe i gazowe	−9,8%	+17,9%	14,3%	+30,7%	−1,4
Żywność, napoje, wyroby tytoniowe	+1,4%	+2,1%	25,0%	+0,7%	+0,4
Farmaceutyki, kosmetyki, sprzęt ortopedyczny	+8,5%	+10,9%	8,1%	+2,2%	+0,7
Tekstylia, odzież, obuwie	−3,0%	−6,5%	5,5%	−3,6%	−0,2
Meble, RTV, AGD	+10,7%	+10,7%	8,0%	0,0%	+0,9
Prasa, książki, inne wyspecjalizowane	+1,3%	+3,5%	3,6%	+2,2%	+0,05
Pozostałe	+15,7%	+16,1%	9,9%	+0,3%	+1,6
Ogółem	+3,3%	+6,7%	100%	+3,3%	—

* Struktura w cenach bieżących za styczeń–wrzesień 2026 r. (GUS, tabl. 2). Brakująca reszta (ok. 18%) to „pozostała sprzedaż w niewyspecjalizowanych sklepach”, dla której GUS nie podaje danych. ** Ceny bieżące ÷ ceny stałe. *** Udział × dynamika w cenach stałych.

Pozostałe+1,6

Pojazdy, części+1,0

Meble, RTV, AGD+0,9

Farmaceutyki, kosmetyki+0,7

Żywność, napoje+0,4

Prasa, książki+0,05

Tekstylia, odzież−0,2

Paliwa−1,4

Dwie rzeczy się wyróżniają. Po pierwsze, dobra trwałe — samochody (+13,1%) oraz meble, RTV i AGD (+10,7%) — rosną dwucyfrowo, czyli gospodarstwa domowe nadal kupują droższe rzeczy. Po drugie, w grupie pojazdów wartość sprzedaży rośnie wolniej niż wolumen, co oznacza, że średnie ceny w tej grupie są niższe niż przed rokiem (implikowana zmiana: 1,058 ÷ 1,131 − 1 = −6,5%). Odzież spadła o 3,0%; Pekao tłumaczy to ciepłym wrześniem, który opóźnił start sezonu jesiennego.

Paliwa: 30,7% drożej, 9,8% mniej

Sprzedaż paliw we wrześniu to efekt dwóch rzeczy jednocześnie: drogiej ropy i końca tymczasowej ulgi. Według ING we wrześniu nie obowiązywał rządowy program „Ceny Paliwa Niżej” (CPN), który działał w sierpniu i wrócił w październiku; Bankier.pl wskazuje, że kierowcy tankowali na zapas przed końcem okresowych obniżek VAT na benzynę i olej napędowy pod koniec sierpnia. Pekao wylicza, że sprzedaż paliw spadła o 17% m/m — to trzeci największy jednomiesięczny spadek w historii tej serii — i odjęła od całej sprzedaży ok. 1,5 pkt proc.

Z tablic GUS da się wyliczyć, ile podrożało paliwo w sklepach tej grupy: wartość sprzedaży wzrosła o 17,9%, a wolumen spadł o 9,8%, więc implikowana zmiana cen wynosi 1,179 ÷ 0,902 − 1 = +30,7% r/r. To przybliżenie (deflator dla przedsiębiorstw sklasyfikowanych jako sprzedawcy paliw, nie wskaźnik CPI), ale pokazuje skalę szoku cenowego, który przy październikowej decyzji RPP był głównym powodem wzrostu inflacji do 4,1%.

Po wyłączeniu paliw obraz się odwraca. Przy udziale paliw 14,3% sprzedaż bez paliw wzrosła realnie o ok. (3,3 + 0,143 × 9,8) ÷ 0,857 ≈ 5,5% r/r. Pekao, licząc na własnych wagach, podaje 5,4% (wobec 4,2% w sierpniu) i najszybsze tempo od czerwca: „Negatywne skutki szoku naftowego ujawniają się w konsumpcji usług, nie towarów” — piszą ekonomiści banku.

Wrzesień na tle dwóch lat

Dynamika sprzedaży w Polsce jest bardzo zmienna z miesiąca na miesiąc — przesunięcia świąt, liczba dni handlowych i pogoda potrafią zmienić odczyt o kilka punktów. Dlatego warto patrzeć na dwie linie z danych GUS: surową dynamikę r/r i dynamikę po odsezonowaniu.

Dane suroweWyrównane sezonowo

	Dane surowe	Wyrównane sezonowo
IX 2024	-3	0.1
X 2024	1.3	-0.2
XI 2024	3.1	2.4
XII 2024	1.9	3.6
I 2025	4.9	4
II 2025	-0.5	2.5
III 2025	-0.3	3
IV 2025	7.6	4.1
V 2025	4.4	2.9
VI 2025	2.2	4
VII 2025	4.8	4.4
VIII 2025	3.1	4.8
IX 2025	6.4	5.3
X 2025	5.4	6
XI 2025	3.1	5.4
XII 2025	5.3	5
I 2026	4.4	5.1
II 2026	5	4.9
III 2026	8.7	7
IV 2026	1.3	2.7
V 2026	3	3.7
VI 2026	6.2	4.7
VII 2026	3.9	4.3
VIII 2026	3.8	4.6
IX 2026	3.3	2.9

Odsezonowana dynamika 2,9% to najsłabszy wynik od maja 2025 r. (też 2,9%), a spadek o 1,7% m/m — drugi wyraźny w tym roku po kwietniowym (indeks GUS spadł wtedy z 115,8 do 112,5 pkt, o 2,8%). Ten sam miesiąc w poprzednich latach wyglądał tak:

Wrzesień	Ceny stałe r/r	Wyrównane sezonowo r/r	Indeks odsezonowany (2021=100)
2023	−0,3%	−0,6%	104,8
2024	−3,0%	+0,1%	104,9
2025	+6,4%	+5,3%	110,5
2026	+3,3%	+2,9%	113,7

Wysoka baza z września 2025 r. (+6,4%) też ciągnie dzisiejszy odczyt w dół. Na poziomach widać jednak, że sprzedaż jest wyraźnie wyższa niż dwa i trzy lata temu (choć niższa niż w marcu i sierpniu 2026 r., gdy indeks odsezonowany wynosił 115,8 i 115,7 pkt): od września 2023 r. wzrosła o 113,7 ÷ 104,8 − 1 = 8,5%, czyli średnio o ok. 2,75% rocznie (1,085^(1/3) ≈ 1,0275).

Internet rośnie ponad trzy razy szybciej niż reszta handlu

Sprzedaż przez internet była we wrześniu w cenach bieżących o 18,7% wyższa niż rok wcześniej, a jej udział w całej sprzedaży wzrósł z 9,0% do 10,1%. Najwięcej zyskał kanał online w grupach „prasa, książki, pozostała sprzedaż w wyspecjalizowanych sklepach” (z 20,6% do 26,2% sprzedaży), „meble, RTV, AGD” (z 18,2% do 23,2%) i „tekstylia, odzież, obuwie” (z 23,6% do 27,1%).

Z tych liczb można policzyć, jak rósł handel poza internetem. Jeśli rok temu sprzedaż wynosiła 100, a internet 9,0, to dziś internet to 9,0 × 1,187 ≈ 10,7, a cała sprzedaż 106,7. Sprzedaż offline wzrosła więc z 91,0 do ok. 96,0, czyli o ok. 5,5% nominalnie — ponad trzy razy wolniej niż online. W odzieży różnica jest jeszcze większa: cała grupa spadła o 6,5% w cenach bieżących, ale przy wzroście udziału internetu z 23,6% do 27,1% sprzedaż online wzrosła o ok. 7,4% (27,1% × 93,5 ≈ 25,3 wobec 23,6), a stacjonarna spadła o ok. 10,8% (68,2 wobec 76,4).

Co to oznacza dla inwestora

W skrócie dla portfela

• Spółki handlowe z GPW. Dane GUS to tło dla wyników sprzedawców: żywność rośnie powoli (+1,4%), odzież spada (−3,0%), a dobra trwałe i internet rosną dwucyfrowo. Wyniki konkretnej spółki zależą jednak od jej udziału w rynku i marż, nie od średniej.
• RPP 4 listopada. Słabsza sprzedaż wynika głównie z paliw, a sprzedaż bez paliw przyspieszyła — to argument przeciw tezie o szybkim hamowaniu popytu przy inflacji 4,1%.
• Konsumpcja w PKB. Pekao spodziewa się wzrostu konsumpcji prywatnej o 3% w 2026 r. (po 3,9% w 2025 r.); ING także oczekuje, że będzie niższy niż rok wcześniej.
• Złoty i akcje z USA. Oczekiwania wobec RPP wpływają na kurs złotego, a więc na wartość w złotych akcji i ETF-ów kupionych w dolarach.

Hamowanie płac realnych to ważniejszy sygnał niż sam wrześniowy odczyt. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło we wrześniu 9 266,48 zł brutto, o 5,9% więcej niż rok wcześniej, a realnie o 1,6% więcej (Finwire, za GUS). ING zwraca uwagę, że realny fundusz płac wzrósł tylko o 1,3% r/r — najmniej od ponad trzech lat — bo zatrudnienie spada (−0,8% r/r). Więcej o tych danych w tekście o wrześniowych danych GUS z przemysłu i rynku pracy.

Jeśli trzymasz akcje spółek z GPW i z USA jednocześnie, łatwo przeoczyć, ile wyniku daje sam kurs walut. Porównanie portfela z S&P 500 w złotówkach w GetHossa pokazuje to osobno, a analiza spółek zbiera raportowane wyniki konkretnych firm handlowych w jednym miejscu.

Scenariusze na kolejne miesiące

To scenariusze, nie prognozy — każdy opisuje, co musiałoby się wydarzyć.

• Paliwa jako efekt jednorazowy. Jeśli program CPN, który według ING wrócił w październiku, obniży ceny na stacjach, wolumen paliw może odbić, a dynamika całej sprzedaży wrócić w okolice 4–5% r/r, bliżej tempa sprzedaży bez paliw.
• Szok naftowy się przedłuża. Przy drogiej ropie implikowana zmiana cen paliw rzędu 30% r/r utrzymałaby się, a gospodarstwa domowe musiałyby oszczędzać na innych wydatkach. Pekao wskazuje, że na razie widać to w usługach, a nie w towarach.
• Słabnące płace realne. Przy wzroście płac realnych o 1–2% i spadającym zatrudnieniu konsumpcja może hamować stopniowo, bez gwałtownego spadku — taki obraz zakładają prognozy konsumpcji obu banków.

Na co patrzeć dalej

Data (2026)	Wydarzenie	Dlaczego ważne
23 października	GUS: stopa bezrobocia rejestrowanego za wrzesień	kondycja rynku pracy przy spadającym zatrudnieniu
28 października	decyzja Fed (posiedzenie 27–28 października)	kurs dolara i akcje z USA w złotych
30 października	GUS: szybki szacunek inflacji za październik	pierwszy odczyt po powrocie programu CPN
4 listopada	decyzja RPP (posiedzenie 3–4 listopada) z nową projekcją NBP	stopa referencyjna 3,75% od 5 marca 2026 r.
13 listopada	GUS: szybki szacunek PKB za III kwartał	ile konsumpcja dołożyła do wzrostu
ok. 23 listopada	GUS: sprzedaż detaliczna za październik	czy paliwa odbiły

Daty GUS z kalendarza Finwire warto potwierdzić w kalendarzu publikacji GUS przed dniem odczytu.

Metodologia i źródła

• Sprzedaż detaliczna to dane GUS z informacji sygnalnej „Sprzedaż detaliczna we wrześniu 2026 r.” (22.10.2026) i plików z danymi do wykresów i tablic. Dotyczą przedsiębiorstw zatrudniających powyżej 9 osób, grupowanych według przeważającej działalności (PKD 2007). Szereg r/r na wykresie pochodzi z wykresu 2 GUS (dane surowe i wyrównane sezonowo), poziomy indeksu z wykresu 1 (przeciętna miesięczna 2021=100).
• Implikowana zmiana cen = (dynamika w cenach bieżących ÷ dynamika w cenach stałych) − 1, np. dla paliw 1,179 ÷ 0,902 − 1 = 30,7%. To deflator dla grupy przedsiębiorstw, a nie wskaźnik cen CPI.
• Wkład grup = udział grupy w strukturze sprzedaży w cenach bieżących za styczeń–wrzesień 2026 × dynamika r/r w cenach stałych. To przybliżenie (wagi w cenach bieżących, brak danych dla sklepów niewyspecjalizowanych), dlatego suma nie odtwarza dokładnie 3,3%.
• Sprzedaż bez paliw = (3,3 − 0,143 × (−9,8)) ÷ (1 − 0,143) ≈ 5,5%; Pekao podaje 5,4% na własnych wagach. Sprzedaż offline policzona z udziałów internetu (9,0% i 10,1%) i dynamiki w cenach bieżących.
• Inflacja (4,1% r/r we wrześniu) — GUS, 14.10.2026; stopy NBP — tabela NBP (stopa referencyjna 3,75% od 5 marca 2026 r.); płace — Finwire za GUS; konsensus — Bankier.pl (3,7%) i ING (3,6%). Komentarze — Pekao i ING z 22.10.2026.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.